Biopsja jelita


Jelito jest najdłuższą częścią przewodu pokarmowego i znajduje się między żołądkiem, a odbytem. Podzielić je można na dwie główne części – jelito cienkie oraz jelito grube. Jelito cienkie dzieli się natomiast na dwunastnicę, jelito czcze oraz jelito kręte, a jelito grube na kątnicę, wstępnicę, poprzecznicę, zstępnicę, esicę oraz odbytnicę, która kończy się odbytem.

Dzięki pobraniu wycinka jelita oraz zbadaniu go pod mikroskopem możliwe jest ustalenie przyczyny choroby, jej aktywności oraz planowanie dalszego postępowania leczniczego. Biopsja jelita polega na wprowadzeniu do jego światła specjalnej rurki zakończonej kamerą (endoskopu), przez którą następnie wprowadza się odpowiednie narzędzie – małe szczypczyki potrzebne do pobrania wycinka ze ściany jelita. W zależności od tego czy biopsja będzie dotyczyć jelita cienkiego czy jelita grubego wprowadzanie endoskopu lub kolonoskopu do przewodu pokarmowego wygląda inaczej.

W przypadku jelita grubego tak zwany kolonoskop, czyli giętki instrument przeznaczony w tym przypadku do pobierania wycinków wprowadzany jest przez odbyt. Badanie to wykonywane może być w znieczuleniu częściowym lub ogólnym. Jednak wykonanie go bez znieczulenia nie jest bolesne, lecz nieprzyjemne.

Jeśli konieczna jest biopsja jelita cienkiego omówiony wcześniej endoskop wprowadza się przez jamę ustną oraz żołądek. Pacjent przy tym badaniu zmuszony jest do połknięcia około 1,5 metra długości endoskopu. Cały zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym tylnej ściany gardła. Zazwyczaj wystarczające jest pobranie już dwóch wycinków.

Kolonoskop, służący do badania jelita grubegoInnym sposobem pobrania wycinka z jelita cienkiego, głównie dalszej jego części (jelita krętego) jest zastosowanie kapsułki Crosby’ego. Jest to specjalnie skonstruowana, wyposażona w tnące urządzenie kapsułka, która jest podłączona do cienkiego zagłębnika. Przed zabiegiem do gardła rozpylany jest środek znieczulający, następnie pacjent zmuszony jest połknąć kapsułkę, która najczęściej bezproblemowo dostaje się do żołądka. Później pacjent spaceruje przez około 30 minut i wprowadza jednocześnie zagłębnik dalej, do dalszych części jelita cienkiego. Położenie cewnika jest stale kontrolowane za pomocą aparatu rentgenowskiego. Jeśli kapsułka znajduje się już w pożądanym miejscu lekarz za pomocą strzykawki połączonej z końcową częścią cewnika wystającego z ust wytwarza podciśnienie, co powoduje zassanie błony śluzowej do wnętrza kapsułki. Wówczas urządzenie tnące odcina kawałek błony śluzowej i zatrzymuje wycinek we wnętrzu kapsułki. Lekarz następnie usuwa cewnik razem z kapsułką, a pobraną tkankę wysyła do badania histopatologicznego.

Inaczej wygląda również przygotowanie się do tych badań. W przypadku biopsji jelita grubego przez 24-48 godzin konieczne jest stosowanie wyłącznie diety płynnej oraz przyjmowanie środków przeczyszczających. Przygotowanie do tego badania ma wówczas na celu oczyszczenie jelita grubego. Jeśli chodzi o biopsję jelita cienkiego przygotowanie do badania ogranicza sie do niespożywaniu pokarmów na 6 godzin przed badaniem oraz na nie przyjmowaniu płynów na 4 godziny przed wykonaniem biopsji.

Czas trwania samego badania zależny jest od stopnia przygotowania pacjenta oraz od oczyszczenia przewodu pokarmowego przez pacjenta przed planowanym zabiegiem. Najczęściej zajmuje od kilkunastu do 45 minut.

Wskazania i zastosowanie

Lekarz może zalecić wykonanie biopsji jelita grubego w przypadku, gdy u pacjenta pojawiają się krwawe stolce. Biopsja wskazana może być także przy zmianie charakteru wypróżnień – uczucie nieskutecznego wypróżnienia, bolesne parcia na stolec, zmiana konsystencji wypróżnień oraz stwierdzenie ropy i śluzu w stolcu.

Biopsję jelita cienkiego wykonuje się w przypadku:

  • zdiagnozowania niedokrwistości z niedoboru żelaza,
  • przewlekłej biegunki oraz utraty masy ciała o nieustalonej przyczynie,
  • podejrzenia lambliozy po prawidłowych wynikach badania kału.

Biopsja jelita cienkiego konieczna jest również przy podejrzeniu celiakii. Choroba ta objawia się głównie bólami i wzdęciami brzucha, zaburzeniem wzrostu u dzieci, tłuszczowymi lub wodnistymi biegunkami oraz objawami niedoborowymi, na przykład anemią, co jest związane z zespołem złego wchłaniania.

Przeciwwskazania

Wśród przeciwwskazań do wykonania biopsji jelita grubego wymienić można:

  • ciężką postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
  • ciężkie choroby serca oraz płuc,
  • niewydolność oddechową.

Wśród przeciwwskazań do endoskopowego badania jelita cienkiego przy pomocy kapsułki wymienić można:

  • ciążę,
  • przetokę jelitową,
  • zaburzenia perystaltyki jelit,
  • duże i liczne uchyłki przewodu pokarmowego,
  • zaburzenia połykania,
  • zwężenia i niedrożności przewodu pokarmowego,
  • wszczepiony stymulator serca.

W obu przypadkach przeciwwskazaniami są:

  • brak zgody pacjenta na zabieg,
  • niemożliwe do wyrównania zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • wstrząs i niestabilny stan chorego,
  • podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego,
  • zaostrzenie chorób zapalnych jelit.

Jeśli nie ma ku temu wyraźnych wskazań biopsji jelita zarówno cienkiego jak i grubego nie zaleca się także u osób świeżo po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej oraz miednicy. Badanie wykonane świeżo po innym zabiegu wiąże się z większym dyskomfortem odczuwanych przez chorego oraz z większym prawdopodobieństwem pojawienia się powikłań. Jednak decyzję o wykonaniu biopsji w późniejszym terminie podejmuje się indywidualnie.

Powikłania i objawy niepożądane

Możliwymi powikłaniami po biopsji jelita grubego są głównie:

  • krwawienia,
  • perforacje jelita grubego,
  • bóle brzucha.

W tym przypadku powikłania mogą się również wiązać z przygotowaniem do badania oraz oczyszczaniem jelita. Najczęściej dochodzi do nadmiernego odwodnienia organizmu, co następnie prowadzić może do omdleń.

W przypadku biopsji jelita cienkiego możliwymi powikłaniami są:

  • przejściowy ból gardła,
  • krwawienia – pojawiają się rzadziej niż w 0,1% przypadków,
  • perforacja jelita – zdarza się bardzo rzadko i zazwyczaj u niedożywionych pacjentów.

Najczęstszym powikłaniem po biopsji jelita cienkiego przy użyciu kapsułki jest jej ugrzęźnięcie w jelicie cienkim, a szczególnie w zwężeniu jelita.

Wyniki badania

Po pobraniu tkanki z jelita, lekarz wysyła próbki do badania histopatologicznego, a wyniki otrzymuje w formie opisu.

Przy pomocy biopsji jelita grubego wykryć można choroby takie jak:

  • zapalenie jelit,
  • choroba trzewna,
  • rak jelita grubego,
  • chłoniaki dolnego odcinka przewodu pokarmowego,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Natomiast przy wykorzystaniu biopsji jelita cienkiego można wykryć:

  • raka jelita cienkiego,
  • chorobę Crohna w jelicie cienkim,
  • celiakię,
  • lambliozę,
  • chłoniaki górnego odcinka przewodu pokarmowego.
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: