Biopsja serca


Biopsja serca, określana również jako biopsja endomiokardialna to metoda diagnostyczna polegająca na wprowadzeniu do serca cewnika, dzięki któremu możliwe jest pobieranie wycinków tkanki. Biopsja serca najczęściej wykonywana jest metodą przezskórną. W zależności od tego czy materiał do dalszych badań ma być pobrany z prawej czy z lewej komory serca cewnik wprowadzany jest przez żyłę lub przez tętnicę. I tak w celu badania prawej części serca cewnik wprowadzany jest przez żyłę szyjną wewnętrzną, a w celu zbadania lewej przez tętnicę udową prawą.

Biopsja serca nie jest wykonywana pod narkozą, ponieważ pacjent powinien być ciągle przytomny i być w stanie wykonywać polecenia lekarza. Przed badaniem chory nie powinien spożywać posiłków i przyjmować napojów przez około 8 godzin. Zazwyczaj badanie wykonywane jest w tym samym dniu, w którym pacjent przybył do szpitala, ponieważ hospitalizacja nie jest wymagana.

Podczas badania pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej. Miejsce nacięcia (szyja, pachwina lub ramię) oczyszcza się oraz znieczula, a następnie umieszcza w nim cienką, giętką rurkę. Dzięki obrazom wykonywanym za pomocą promieniowania rentgenowskiego lekarz może swobodnie kierować rurkę do prawej lub też lewej części serca wykorzystując do tego naczynia krwionośne.

Serce człowiekaKiedy rurka znajduje się już w odpowiednim miejscu lekarz pobiera fragment tkanki mięśnia sercowego. W badaniu pobiera się kilka wycinków o objętości od 1 do 3 milimetrów sześciennych. Próbki pobiera się najczęściej z przegrody międzykomorowej, drogi odpływu oraz koniuszka prawej komory serca. Jednak w razie potrzeby materiał do badań pobiera się także z lewej części serca. Następnie próbki te odpowiednio się zabezpiecza i przesyła do laboratorium na badanie histopatologiczne.

Biopsja serca trwa około godziny. Jednak same przygotowania oraz obserwacja pacjenta po badaniu trwają znacznie dłużej i zajmują przynajmniej kilka godzin.

Poza badaniami histopatologicznymi często wykonuje się także badania immunohistochemiczne oraz immunofluorescencyjne. Zmiany wykryte podczas badania histopatologicznego można podzielić na dwie grupy:

  • zmiany swoiste – pozwalają na ustalenie przyczyny choroby,
  • zmiany nieswoiste – nie pozwalają na ustalenie przyczyny choroby.

Wskazania i zastosowanie

Najczęstszymi wskazaniami do przeprowadzenia biopsji serca są:

  • ocena serca po przeszczepie pod kątem ewentualnych procesów odrzucania,
  • ostra niewydolność serca – o niejasnej przyczynie, przy współistniejącej eozynofilii oraz objawach zakażenia i zmianach skórnych, a także przebiegająca z zaburzeniami rytmu lub też przewodzenia o niejasnej etiologii,
  • podejrzenie chorób takich jak:
    • nowotwory serca,
    • arytmogenna dysplazja prawej komory,
    • olbrzymiokomórkowe zapalenie mięśnia sercowego,
  • choroby spichrzeniowe,
  • wtórna kardiomiopatia,
  • potwierdzenie zajęcia serca w chorobach układowych – amyloidoza, sarkoidoza, sklerodermia, fibroelastoza, hemochromatoza,
  • różnicowanie między kardiomiopatią restrykcyjną a zaciskającym zapaleniem osierdzia,
  • rozpoznanie zwłóknienia endomiokardialnego w następstwie napromieniowania serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego przed ewentualnym leczeniem immunosupresyjnym i monitorowaniem leczenia.

Przeciwwskazania

Biopsja serca nie powinna być wykonywana w przypadku:

  • ciężkiego nadciśnienia tętniczego,
  • niewydolności nerek,
  • ciężkiej skazy krwotocznej,
  • ciężkich zaburzeń elektrolitowych,
  • ciąży,
  • zapalenia wsierdzia,
  • znacznie zaawansowanej anemii,
  • hipokaliemi,
  • braku współpracy z pacjentem,
  • niewydolności krążenia,
  • bloku odnogi pęczka Hisa,
  • powstania przetoki łączącej naczynia wieńcowe z prawą komorą,
  • dysfunkcji zastawki trójdzielnej,
  • leczenia lekami przeciwzakrzepowymi,
  • zaburzeń krzepnięcia krwi,
  • niewyrównanego nadciśnienia tętniczego.

Ponadto nie powinno się wykonywać biopsji serca, jeśli możliwe jest wykorzystanie do celów diagnostycznych innych, mniej inwazyjnych badań.

Powikłania i objawy niepożądane

Jeśli biopsja wykonywana jest przez doświadczonego lekarza to z reguły jest ona zabiegiem bezpiecznym. Zawsze jednak istnieje ryzyko pojawienia się powikłań. Najczęściej biopsja serca wiąże się z:

  • odmą płucną,
  • stanami zapalnymi,
  • arytmią serca,
  • zakrzepami krwi,
  • krwawieniami w miejscu nacięcia skóry,
  • uszkodzeniem nerwów,
  • cofaniem się krwi w sercu,
  • uszkodzeniem naczyń krwionośnych.

Najgroźniejszym powikłaniem biopsji serca jest zgon wynikający z przebicia mięśnia sercowego prowadzącego do tamponady serca.

Ryzyko pojawienia się powikłań po biopsji nie jest duże i wynosi najczęściej od 5 do 6%, jednak w ośrodkach, które wykonują dużo zabiegów ryzyko powikłań nie przekracza z reguły 1%. Ze względu na dużą inwazyjność tego zabiegu lekarze decydują się na przeprowadzenie biopsji serca jedynie, gdy inne metody diagnostyczne nie są skuteczne.

Wyniki badania

Biopsja mięśnia sercowego jest badaniem wykonywanym w sytuacjach, gdy inne, mniej inwazyjne badania nie pozwalają na dokładne zdiagnozowanie choroby oraz wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Po otrzymaniu wyników biopsji lekarz może postawić odpowiednią diagnozę oraz zaproponować dalsze postępowanie.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: