Biopsja wątroby


Biopsja wątroby jest inwazyjnym badaniem diagnostycznym mającym na celu pobranie niewielkiej próbki żywej wątroby, którą następnie poddaje się odpowiednim testom pod mikroskopem. Biopsja wątroby wykonywana jest najczęściej w celu rozpoznania choroby wątroby, ocenienia stopnia jej zaawansowania oraz monitorowania postępów w leczeniu.

Wyróżnia się kilka typów biopsji wątroby:

  • biopsja wątroby pod kontrolą USG,
  • biopsja laparoskopowa,
  • biopsja śródoperacyjna,
  • biopsja wątroby pod kontrolą tomografii komputerowej.

Wyróżnić można także biopsję:

  • niecelowaną (ślepą) – gdzie wycinek wątroby uzyskuje się poprzez wkłucie w prawej, środkowej linii pachowej na wysokości 9-10 międzyżebrza,
  • celowaną – wykonywaną razem z badaniem laparoskopowym, USG lub też tomografią komputerową.

Biopsja wątroby - pod mikroskopem (wątroba z WZW B)Biopsję wątroby najczęściej wykonuje się wykorzystując metodę niecelowaną. Rzadziej zabieg wykonywany jest w trakcie laparoskopii oraz przy kontroli wzrokowej (o kontroli wzrokowej mówi się podczas wziernikowania jamy brzusznej, do czego konieczne jest wykorzystanie specjalnej kamery, zastosowanie znieczulenia ogólnego oraz wykonanie 2-3 nacięć na skórze, aby możliwe było wprowadzenie odpowiednich narzędzi). Inną metodą jest cienkoigłowa biopsja pod kontrolą USG. W przypadku dwóch pierwszych sposobów możliwe jest pobranie większego fragmentu tkanki, co pozwala na dokładną ocenę zmian wątroby. Natomiast trzecia metoda wykorzystywana jest do oceny ogniskowych zmian w wątrobie.

Samo badanie jest raczej krótkie i niezbyt bolesne. Chory powinien położyć się na lewym boku z lewą ręku podłożoną pod głowę oraz być na czczo. Lekarz wówczas może zdezynfekować skórę, a za pomocą USG zbadać wątrobę oraz wybrać miejsce nakłucia. W dalszej kolejności lekarz wykonuje podskórny zastrzyk w celu znieczulenia miejsca biopsji oraz wykonuje jednorazowe nacięcie skóry o długości 3-4 milimetrów. Następnie lekarz nakłuwa wątrobę specjalną igłą oraz pobiera materiał do badania zasysając powietrze tłokiem strzykawki podłączonej do igły. Po zakończonym zabiegu chory musi leżeć na lewym boku przez około 2 godziny, a następnie w dowolnej pozycji przez resztę dnia.

Wskazania i zastosowanie

Badanie histopatologiczne pobranej tkanki wątroby wskazane jest głównie przy podejrzeniu:

  • ostrego, podostrego lub też przewlekłego zapalenia wątroby,
  • marskości wątroby,
  • hemosyderozy,
  • stłuszczenia wątroby,
  • żółtaczki o nieustalonej przyczynie,
  • choroby Wilsona,
  • zmian ogniskowych w wątrobie – a dokładniej obszarów tkanek o nieprawidłowej strukturze wykrywanych przy badaniu USG oraz w tomografii komputerowej jamy brzusznej,
  • przewlekłego wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz C,
  • czynnościowej hiperbilirubinemii,
  • nieustalonej przyczyny podwyższonych wartości enzymów wątroby.

Biopsję często stosuje się także po przeszczepie wątroby w celu sprawdzenia czy organizm nie odrzuca narządu po transplantacji.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania występujące przy biopsji wątroby można podzielić na dwie grupy w zależności od miejsca przeprowadzania zabiegu. W warunkach ambulatoryjnych wśród przeciwwskazań wymienić można:

  • wodobrzusze,
  • ciążę,
  • wszczepiony rozrusznik serca lub też inne elektroniczne urządzenie umieszczone w ciele pacjenta.

Natomiast wśród przeciwwskazań do wykonania biopsji w warunkach szpitalnych:

  • wrodzone zaburzenia krzepnięcia krwi, takie jak hemofilia,
  • nabyte zaburzenia krzepnięcia krwi, np. małopłytkowość,
  • wodobrzusze,
  • obecność naczyniaków lub też torbieli w prawym płacie wątroby,
  • niedrożność lub zapalenie dróg żółciowych,
  • przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych.

Powikłania i objawy niepożądane

Prawie połowa pacjentów nie odczuwa żadnych dolegliwości po zabiegu, u niektórych jednak pojawiają się bóle podczas oddychania, które mogą promieniować do prawego barku. Powikłania wynikające z biopsji wątroby pojawiają się rzadko, a wśród najczęściej występujących wymienić można:

  • czkawkę,
  • krwotoki wewnętrzne,
  • odmę śródpiersia,
  • podrażnienie lub też żółciowe zapalenie otrzewnej,
  • przebicie płata wątroby.

Bardzo rzadko pojawia się krwawienie do dróg żółciowych mogące objawiać się żółtaczką, kolką żółciową czy też smolistymi stolcami. Szacuje się, że jedna na 6000 biopsji kończy się zgonem.

Wyniki badania

Pobrane za pomocą biopsji komórki lub wycinek wątroby poddane następnie badaniu mikroskopowemu umożliwiają ustalenie przyczyny pojawienia się choroby wątroby, ocenę aktywności narządu, a także na zaplanowanie odpowiedniego postępowania leczniczego. Inne badania zazwyczaj nie są wystarczające do prawidłowego ustalenia rozpoznania i rokowania. Dlatego w wielu przypadkach badanie histopatologiczne ma decydujące znaczenie. Za pomocą biopsji wątroby można określić czy występuje stłuszczenie, zmiany nowotworowe czy też zastój żółci. Jeśli biopsja tego narządu nie zostanie wykonana pacjent nie może zostać zakwalifikowany do ewentualnego leczenia przewlekłego zapalenia wątroby typu B lub C. Na wynik biopsji pacjent czeka najczęściej około 2 tygodni, ponieważ pobrana podczas badania próbka wysyłana jest do jednego z odpowiednio wyspecjalizowanych ośrodków w kraju w celu dalszej analizy.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: