Odczyn Biernackiego


Odczyn Biernackiego (OB), określany także wskaźnikiem opadania erytrocytów lub rzadziej opadem Biernackiego to popularne badanie laboratoryjne polegające na pomiarze szybkości opadania czerwonych krwinek. Jest to jedno z najczęstszych badań diagnostycznych wykonywanych jednocześnie z morfologią krwi. Jako badanie profilaktyczne zalecane jest do wykonania przynajmniej raz w roku.

OB jest wskaźnikiem określającym szybkość opadania czerwonych krwinek w ustalonej jednostce czasu. Najczęściej odczyn Biernackiego określany jest po upływie jednej godziny, czasami po dwóch. Badanie wykonywane jest na próbce krwi pobranej od pacjenta. Najczęściej krew pobierana jest do tego celu z żyły łokciowej do strzykawki w której znajduje się cytrynian sodu. Rzadziej krew pobierana jest z grzbietu dłoni lub stopy. Próba krwi jest następnie przenoszona do kalibrowanej rurki z podziałką co jeden milimetr. Rurkę tą pozostawia się na określony czas w pozycji stojącej. Czasami wykonywane jest także badanie przyspieszone polegające na skośnym ustawieniu rurki i odczytaniu pierwszego wyniku po upływie 7 minut, a następnego po kolejnych 3 minutach. Badanie przyspieszone wykonywane jest tylko w nagłych przypadkach, gdy konieczna jest szybka analiza krwi i stanowi tylko orientacyjną wartość. W celu uzyskania dokładnych wyników badanie powinno zostać przeprowadzone w sposób klasyczny.

Odczyn BiernackiegoNa badanie pacjent powinien zgłosić się rano, na czczo. W przypadku przewlekłego przyjmowania leków należy poinformować o tym fakcie lekarza lub też pielęgniarkę.

Wskazania i zastosowanie

Odczyn Biernackiego służy jako wskaźnik procesu chorobowego, może także być pomocny w monitorowaniu choroby. Odczyn Biernackiego jest badaniem rutynowym, wykonywanym przy badaniach profilaktycznych.

Wysokie OB może być powodowane przez wiele jednostek chorobowych, wyróżnia się wśród nich przede wszystkim:

OB podwyższone może być także u kobiet podczas krwawienia i w czasie przedmiesiączkowym, u kobiet w ciąży i do 6. tygodnia po porodzie oraz u kobiet przyjmujących środki antykoncepcyjne.

Natomiast wartość odczynu Biernackiego poniżej normy świadczyć może między innymi o:

  • przewlekłej niewydolności krążenia,
  • pierwotnej lub wtórnej niedokrwistości,
  • czerwienicy prawdziwej,
  • hipofibrynogenemii,
  • chorobie alergicznej,
  • żółtaczce.

Sama obniżona lub też podwyższona wartość OB nie wskazuje konkretnej choroby, jej źródła czy też lokalizacji. Informuje jedynie, że coś niepokojącego dzieje się w organizmie oraz wskazuje na konieczność wykonania dokładniejszych badań.

Przeciwwskazania

Istnieje niewiele przeciwwskazań do wykonania badania. Przede wszystkim nie powinno się pobierać krwi z żyły:

  • w okolicy objętej zakażeniem lub też oparzeniem,
  • kończyny górnej objętej przetoką do hemodializ.

Powikłania i objawy niepożądane

Powikłania związane z badaniem wynikać mogą z samego pobrania krwi. Są to przede wszystkim siniaki pojawiające się w miejscu wkłucia. Mogą one powstawać na skutek niedostatecznego ucisku po wkłuciu, w wyniku zaburzeń krzepnięcia krwi lub też przez wielokrotne próby wkłucia igły w to samo miejsce.

Wyniki badania

Wynik badania, czyli szybkość opadania czerwonych krwinek zależna jest przede wszystkim od wieku pacjenta oraz od płci. I tak prawidłowe wartości odczynu Biernackiego powinny wynosić:

  • u noworodków między 0 a 2 mm/h,
  • u niemowląt do 6. miesiąca życia między 12 a 17 mm/h,
  • u kobiet do 50. roku życia nie więcej niż 20 mm/h,
  • u kobiet powyżej 50. toku życia nie więcej niż 30 mm/h,
  • u mężczyzn do 50. roku życia nie więcej niż 15 mm/h,
  • u mężczyzn powyżej 50 roku życia nie więcej niż 20 mm/h.

W przypadku osób starszych prawidłowe mogą być także nieco wyższe wartości. W warunkach fizjologicznych OB jest wartością stałą zależną między innymi od stężenia białek we krwi, masy właściwej krwinki i osocza oraz od wielkości opadających cząstek.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: