Posiew moczu


Posiew moczu, czyli badanie bakteriologiczne moczu to test polegający na posianiu próbki moczu na odpowiedniej pożywce oraz następnie na hodowli w celu identyfikacji bakterii, określeniu lekowrażliwości lub też na wykonaniu antybiogramu.

Przed oddaniem moczu do badania konieczne jest dokładne umycie okolic narządów płciowych. Nie należy jednak do tego celu używać środków dezynfekujących, ponieważ mogą one zahamować wzrost bakterii odpowiedzialnych za powstałe zakażenia. W związku z czym utrudnić, a nawet uniemożliwić identyfikację bakterii powodujących infekcję. Do badania zazwyczaj oddaje się pierwszy mocz po nocnym odpoczynku, jednak nie jest to bezwzględnie konieczne. Do pojemnika oddaje się tak zwany środkowy strumień moczu, oznacza to, że pierwszą porcję należy oddać do toalety, a następną (ok. 20ml) oddaje się do pojemnika. Daje to pewność, że w próbce znajdują się drobnoustroje pochodzące z pęcherza moczowego, nie z cewki moczowej. Mocz do badania powinien zostać oddany do sterylnego pojemniczka, który należy otworzyć dopiero bezpośrednio przed oddaniem moczu.

Konieczne jest zachowanie czystości mikrobiologicznej. Oznacza to, że zakupiony pojemnik musi być sterylny. Podczas jego otwierania i zamykania zabronione jest dotykanie wewnętrznych ścianek pojemnika lub też nakrętki. Pojemnik należy następnie zamknąć i dostarczyć do odpowiedniego laboratorium w przeciągu 2 godzin. Należy o tym bezwzględnie pamiętać, ponieważ zbyt długie przechowywanie próbki w temperaturze pokojowej przyczynia się do namnażania bakterii i w związku z tym fałszuje wynik.

Próbka moczuProblemem może być pobranie moczu do badania bakteriologicznego w przypadku osób niekontrolujących oddawania moczu, np. u małych dzieci czy osób nieprzytomnych. W przypadku dzieci konieczne jest umycie okolic krocza oraz narządów płciowych. Następnie zaleca się wziąć dziecko na ręce i trzymać nogi w odwiedzeniu. Pomocne jest masowanie mięśni grzbietu dziecka – od góry do dołu, wzdłuż kręgosłupa. Najskuteczniejsze jest zrobienie tego po porannym posiłku. W tym przypadku również obowiązuje zasada pobrania środkowego strumienia moczu. U niemowląt możliwe jest także pobranie moczu do specjalnego plastikowe woreczka, który nakleja się na krocze. Niestety na skutek kontaktu moczu ze skórą oraz z narządami płciowymi dziecka metoda ta nie jest miarodajna i w razie wątpliwości wymaga potwierdzenia. Zazwyczaj odradza się pobieranie moczu do woreczka, ponieważ najczęściej daje to nieprawdziwe wyniki wskazując na bakteriomocz i niepotrzebnie naraża dziecko na antybiotykoterapię.

Innym sposobem na pozyskanie do badania moczu jest cewnikowanie lub też nadłonowe nakłucie pęcherza moczowego. Jednak metody te stosowane są przede wszystkim u osób nieprzytomnych.

Wskazania i zastosowanie

Badanie wykonuje się na zlecenie lekarza, w przypadku objawów, które mogą wskazywać na zakażenie układu moczowego. Ponadto posiew moczu może zostać zlecony w celu potwierdzenia skuteczności wprowadzonego leczenia. Badanie takie zaleca się również w przypadku kobiet w ciąży.

Przeciwwskazania

Przed badaniem nie powinno się spożywać produktów mogących barwić mocz, takich jak rabarbar, jeżyny czy buraki. Należy także unikać intensywnych ćwiczeń. Nie zaleca się wykonywania posiewu podczas miesiączki. Ponadto przed badaniem należy poinformować lekarza o wszelkich przyjmowanych lekach oraz współwystępujących schorzeniach, istotne są w tym przypadku zakażenia układu moczowego.

Powikłania i objawy niepożądane

Posiew moczu nie jest związany z wystąpieniem jakichkolwiek objawów niepożądanych.

Wyniki badania

Wynik posiewu moczu odbiera się zazwyczaj po 3 dniach od wykonania badania. O jego wyniku decyduje ilość bakterii wyhodowanych z 1 mililitra moczu. Wynik dodatni wskazuje na tzw. bakteriomocz znamienny. Czyli gdy w moczu występuje taka liczba bakterii, która  świadczy o zakażeniu układu moczowego. Wynik jest dodatni, gdy wyhoduje się ponad 100 000 żywych bakterii jednego rodzaju w 1 ml (≥105). Liczbę bakterii zazwyczaj wyraża się w jednostce tworzącej kolonie (CFU), czyli np. ≥105CFU/ml.

W razie bakteriomoczu znamiennego zazwyczaj określa się również wrażliwość wyhodowanych bakterii na antybiotyki. Częścią dodatniego wyniku jest tzw. antybiogram, czyli lista antybiotyków wraz z oznaczeniem czy dane bakterie są wrażliwe czy też oporne na antybiotyki.

Wynik posiewu moczu powinien zawsze zostać oceniony przez lekarza, najlepiej tego który zlecił dane badanie. Wówczas zadecyduje on czy konieczne będzie wprowadzenie leczenia. Dodatni wynik posiewu moczu nie zawsze wiąże się z koniecznością wdrożenia leczenia. W części przypadków świadczy jedynie o kolonizacji dróg moczowych przez bakterie lub też jest wynikiem nieprawidłowego pobrania próbki moczu, co nie jest związane z koniecznością leczenia. W związku z tym o podjęciu leczenia zawsze decyduje lekarz.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: