Posiew


Posiew to jedna z podstawowych metod diagnostyki mikrobiologicznej. Badanie polega na pobraniu materiału biologicznego, np. od pacjenta i przeniesieniu go na właściwe podłoże mikrobiologiczne.

Posiew jest podstawową metodą identyfikacji drobnoustrojów, określania ich wyjściowej ilości w zawiesinie oraz lekooporności. Biorąc pod uwagę badane drobnoustroje posiewy można podzielić na:

  • bakteriologiczne – tlenowe oraz beztlenowe,
  • mykologiczne.

Posiew krwiBiorąc pod uwagę rodzaj wykorzystywanego materiału biologicznego, wyróżnić można posiew:

  • krwi,
  • moczu,
  • kału,
  • nasienia,
  • plwociny,
  • wydzieliny pochwy.

Materiał biologiczny może stanowić również płyn mózgowo-rdzeniowy, wymaz z ucha, nosa, śluzówki jamy ustnej, gardła, z worków spojówkowych oczu, zmian skórnych, ran, ropni, a nawet przetok. W diagnostyce medycznej najpowszechniej wykonuje się posiewy z krwi oraz moczu.

Bardzo ważnym elementem badania jest sam pobór materiału biologicznego. W przypadku posiewu krwi pobiera się przynajmniej jej dwie próbki, z różnych żył, do dwóch różnych probówek zawierających inne podłoża hodowlane pozwalające na wykrycie bakterii tlenowych i beztlenowych.

Materiał z pochwy pobiera się wykorzystując specjalną wymazówkę. Jeden wymaz pobierany jest z przedsionka pochwy, natomiast drugi z okolic odbytu. Wymazówki umieszcza się następnie w specjalnym podłożu.

Posiew moczu wykonywany jest z pierwszego moczu po nocy, wówczas ilość znajdujących się w nim bakterii jest największa. Mocz pobierany jest do jałowego pojemnika metodą tzw. środkowego strumienia.

Próbkę plwociny pobiera się samodzielnie w domu. Potrzebny jest do tego specjalny jałowy pojemniczek, który można kupić w każdej aptece. Próbkę należy pobrać rano, na czczo, zaraz po przebudzeniu. Przed pobraniem plwociny konieczne jest umycie zębów i przepłukanie jamy ustnej przegotowaną wodą. Plwocinę należy wykrztusić, a następnie wypluć ją bezpośrednio do przygotowanego pojemnika. Próbkę trzeba jak najszybciej dostarczyć do laboratorium (najpóźniej dwie godziny po pobraniu).

Próbkę kału pobiera się do specjalnego pojemnika, który można kupić w aptece. Zestaw zawiera pojemnik transportowy razem z przyczepioną do nakrętki łopatką. Przed pobraniem kału należy przygotować czyste, suche naczynie, które będzie zastępowało toaletę. Może to być basen lub inny pojemnik. Przed pobraniem próbki kału należy całkowicie opróżnić pęcherz. Następnie trzeba oddać kał do przygotowanego wcześniej naczynia, a za pomocą łopatki z pojemnika transportowego należy pobrać odpowiednią do badania wielkość próbki.

Istotną częścią tej metody jest wybór odpowiedniego podłoża hodowlanego, które pozwoli na wzrost drobnoustrojów w taki sposób, aby możliwe było ostateczne uzyskanie pojedynczych, odizolowanych kolonii bakterii oraz grzybów. Posiew umożliwia identyfikację patogenów, pozwala na określenie ich ilości w wyjściowej zawiesinie, a także lekooporności. Najczęściej wykorzystywaną laboratoryjną metodą hodowlaną jest posiew redukcyjny.

Przed wykonaniem badania konieczne jest poinformowanie lekarza o wszystkich stosowanych lekach, przede wszystkim antybiotykach oraz lekach wpływających na krzepliwość krwi. Należy uprzedzić również o wszelkich schorzeniach i ewentualnym nosicielstwie, np. HBV, HCV oaz HIV.

Wskazania i zastosowanie

Wskazaniem do wykonania posiewu jest podejrzenie zakażenia. W przypadku posiewu moczu wskazaniem są występujące objawy zakażenia układu moczowego, między innymi bóle krzyża lub też częste i bolesne oddawanie moczu. W przypadku zakażenia krwi mogą występować objawy takie jak: gorączka, dreszcze, zaburzenia świadomości, przyspieszona czynność serca i przyspieszony oddech, spadek ciśnienia tętniczego oraz skąpomocz. Posiew kału wykonuje się u osoby chorej, u której pojawiła się biegunka, skurcze brzucha, obecność śluzu lub krwi w stolcu.

Posiew moczu oraz wydzieliny z pochwy wykonuje się nie tylko u osób z objawami chorobowym , ale także u kobiety w ciąży, nawet jeżeli nie występują objawy infekcji. Badanie ma na celu sprawdzenie czy w organizmie matki nie znajdują się mikroorganizmu mogące zagrażać dziecku.

Dzięki badaniu plwociny możliwa jest ocena rodzaju komórek oraz występujących ewentualnie bakterii. Plwocina to podstawowy materiał wykorzystywany podczas wykrywania komórek nowotworowych, prątków gruźlicy oraz wielu innych bakterii.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania zależne są od rodzaju materiału biologicznego pobieranego do badania. Nie ma przeciwwskazań w przypadku posiewu moczu czy też kału.

Wśród przeciwwskazań do badania plwociny wymienić można:

  • brak współpracy z pacjentem – choroby psychiczne, otępienie, itp.
  • do pobrania plwociny indukowanej – tętniaki, odwarstwienie siatkówki, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, odmę opłucnową, świeżo przebyty zawał serca, udar mózgu, operacje okulistyczne, krwioplucie o niejasnej etiologii.

Przeciwwskazaniami do pobrania krwi są:

  • miesiączka,
  • zaostrzona dieta oraz przyjmowanie obfitych posiłków.

Powikłania i objawy niepożądane

Wykonanie posiewu zazwyczaj nie wiąże się z powstawaniem objawów niepożądanych. Powikłania pojawić się mogą jedynie po samym pobraniu krwi czy też płynu mózgowo-rdzeniowego. Po pobraniu krwi wystąpić mogą krwiaki, niewielkie zasinienia lub też lokalne infekcje. Najczęstszymi powikłaniami nakłucia lędźwiowego za pomocą którego pobierany jest płyn mózgowo-rdzeniowy są bóle głowy, krwiaki, bóle i krwawienia z miejsca nakłucia.

Wyniki badania

Wynik posiewu zawsze powinien zostać oceniony przez lekarza, który zadecyduje o konieczności przyjmowania leków. Dodatni wynik badania nie zawsze jest wskazaniem do rozpoczęcia leczenia. W przypadku posiewu moczu dodatni wynik świadczy tylko o kolonizacji dróg moczowych przez bakterie lub jest też skutkiem niewłaściwego pobrania próbki.

Lekarz podejmuje decyzję o wyborze metody leczenia na podstawie wyników badania mikrobiologicznego oraz antybiogramu.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: