Wymaz


Wymazem określa się pobranie próbki płynów fizjologicznych, wydzielin różnych narządów, wydalin lub też śluzu w celu dokładnej analizy. Badania są głównie wykonywane pod względem zawartych w próbce komórek złuszczonego nabłonka, różnych mikroorganizmów – bakterii lub grzybów, ewentualnie również śladów po substancjach chemicznych.

W celu pobrania wymazu używa się szpatułek lub też specjalnych szczoteczek, które wykorzystuje się miedzy innymi w pobieraniu śluzu z szyjki macicy. Następnie pobrany materiał przenosi się na szkiełko mikroskopowe do dalszej obserwacji próbki lub też na pożywkę w celu rozmnożenia znajdujących się w próbce mikroorganizmów.

Wymaz to bardzo skuteczne badanie diagnostyczne. Pobieranie próbki jest łatwe i bezbolesne, a skuteczność bardzo wysoka. Wymazy są bardzo pomocne w diagnostyce wielu chorób. Najczęściej wykonuje się wymazy z gardła, nosa, pochwy oraz z odbytu.

Wymaz śluzowki jamy ustnejWymaz z gardła wykonywany jest u dzieci oraz dorosłych zmagających się z nawracającymi i uporczywymi infekcjami gardła. Wymaz z gardła powinien być wykonywany rano, na czczo, bez uprzedniego mycia zębów. Zarówno umycie zębów, jak i zjedzony pokarm mogą zaburzyć lub nawet zniszczyć mikroflorę znajdującą się w gardle. W trakcie badania osoba pobierająca wymaz dociska język przy pomocy szpatułki, a przy użyci odpowiedniego narzędzia którym zazwyczaj jest sterylny patyczek pobiera wymaz pocierając nim energicznie o migdałki oraz o tylną ścianę gardła.

Wymaz z nosa wykonuje się przy uporczywych i nawracających infekcjach górnych dróg oddechowych, a także gdy podejrzewa się infekcje gronkowcową. W trakcie badania osoba pobierająca wymaz wkłada do nosa osoby badanej odpowiednie narzędzie oraz pobiera wymaz wydzieliny nosa, pocierając jego ścianki wewnętrzne.

Wymaz z pochwy, określany również jako wymaz cytologiczny wykonuje się rutynowo podczas badań ginekologicznych. Wymaz w przypadku badania cytologicznego pobierany jest z pochwowej części szyjki macicy. Badanie powinno być wykonywane przynajmniej raz do roku ze względu na istotne znaczenie w diagnostyce raka szyjki macicy.

Wymaz z odbytu pobierany jest najczęściej w przypadku podejrzenia czerwonki oraz u pacjentów, u których podejrzewa się zatrucie pokarmowe, jeżeli niemożliwe jest pobranie próbki kału. Wymaz z odbytu wykonuje się przez pocieranie jałowym wacikiem błony śluzowej odbytu

Wskazania i zastosowanie

Wśród najczęstszych wskazań do wymazu z gardła wymienić można:

  • zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych,
  • stany zapalne oraz ropne błon śluzowych gardła,
  • podejrzenie bakteryjnej etiologii zapalenia gardła i migdałków.

Wymaz z nosa wykonuje się w celu:

  • potwierdzenia lub wykluczenia nosicielstwa gronkowca złocistego,
  • potwierdzenia lub wykluczenia nosicielstwa innych potencjalnie patogennych patogenów, takich jak: S. pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc) czy też H. influenzae (bakteria wywołująca zakażenia układu oddechowego oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych),
  • oceny mikroflory występującej przy zapaleniu zatok,
  • kwalifikacji do podania niektórych leków,
  • oceny skuteczności leczenia,
  • zdiagnozowania nieżytu nosa.

Wymaz z pochwowej części szyjki macicy wykonuje się w przypadku:

  • krwawienia z pochwy,
  • krwawienia po menopauzie,
  • krwawień występujących pomiędzy miesiączkami,
  • krwawień pojawiających się po stosunku seksualnym,
  • nienaturalnych, obfitych upławów.

Wymazy z odbytu wykonuje się przy:

  • zakażeniach, w których występują objawy ze strony układu pokarmowego,
  • zatruciach jadem kiełbasianym,
  • niemożności pobrania próbki kału.

Przeciwwskazania

Wymazy z gardła nie powinny być pobierane w przypadku silnego odruchu wymiotnego. Natomiast pobieranie wymazu z nosa nie powinno być wykonywane u osób z dużą ilością ropnej wydzieliny w nosie, u pacjentów z krwawieniem z nosa, a także z widocznym uszkodzeniem naczyń krwionośnych w okolicach  błony śluzowej nosa.

Nie ma przeciwwskazań do wykonania wymazu z pochwowej części szyjki macicy. Badanie może być wykonywane u kobiet w każdym wieku, także u kobiet w ciąży. Jednak zaleca się by było wykonywane nie wcześniej niż 4 dni po miesiączce oraz nie później niż 4 dni przed kolejną miesiączką. Nie istnieją również przeciwwskazania do pobierania wymazu z odbytu.

Powikłania i objawy niepożądane

Pobieranie wymazów bardzo rzadko wiąże się z poważnymi powikłaniami. Wśród najczęściej występujących wymienić można:

  • w przypadku wymazów pobieranych z gardła może dojść do uszkodzenia śluzówki gardła oraz do sprowokowania wymiotów,
  • nieodpowiednie pobranie wymazu z nosa może przyczynić się do mechanicznych uszkodzeń śluzówki.
  • pobieranie wymazu z pochwy nie wiąże się z żadnymi powikłaniami – należy pamiętać, że po badaniu wystąpić może niewielkie krwawienie, jednak jest to całkowicie normalne,
  • wymaz z odbytu może być przyczyną mechanicznych uszkodzeń śluzówki odbytu,
  • w każdym przypadku nieprzestrzeganie odpowiednich zasad aseptyki może prowadzić do otrzymania wyników fałszywych.

Wyniki badania

Wyniki wymazu sporządzone są w formie opisu i zazwyczaj można odebrać je już po kilku dniach.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Wymaz - 1.0/5 (1 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: