Gonioskopia


Gonioskopia jest badaniem pozwalającym na obejrzenie kąta przesączania (rogówkowo-tęczówkowego) w celu oceny jego szerokości i konfiguracji, a także poszukiwania uszkodzeń i nieprawidłowych złogów w obrębie jego struktur. Metoda ta jest powszechnie stosowana w okulistyce. Wykorzystuje się ją przede wszystkim w diagnostyce jaskry oraz jej klasyfikacji na jaskrę z otwartym lub z zamkniętym kątem przesączania.

Kąt przesączania jest przestrzenią pomiędzy obwodową częścią rogówki oraz przednią częścią twardówki, a podstawą tęczówki oraz graniczącym z nią fragmentem ciała rzęskowego. Odpowiedni kształt kąta przesączania oraz jego stan ma ogromne znaczenie dla prawidłowego krążenia cieczy wodnistej oraz jej odpływu z gałki ocznej, a również dla utrzymania odpowiedniego ciśnienia wewnątrzgałkowego. W momencie gdy dochodzi do zwężenia lub też zamknięcia kąta przesączania, ciśnienie w gałce ocznej zaczyna rosnąć, czego skutkiem mogą być poważne dolegliwości.

Badanie można przeprowadzić w sposób tradycyjny, za pomocą specjalnej soczewki – gonioskopu. Jest to badanie inwazyjne wykonywane po uprzednim znieczuleniu oka odpowiednimi kroplami oraz założeniu na oko soczewki. Za pomocą urządzenia możliwe jest dokonanie oceny drogi odpływu cieczy wodnistej w dużym powiększeniu. Podczas badania lekarz określa szerokość kąta przesączania i jego strukturę, ocenia krzywiznę obwodowej części tęczówki, miejsce jej przyczepu oraz stopień pigmentacji kąta.

Badanie wzrosku przy pomocy lampy szczelinowejWyróżnić można kilka typów gonioskopów, które różnią się między sobą pewnymi parametrami. Między innymi ilością, a także rodzajem oraz układem stosowanych soczewek. W związku z tym wyróżnić można np. trójlustro Goldmanna, soczewki czterolusterkowe Zeissa, soczewki chirurgiczne Koeppego, Swana i Jacoba itp. Najczęściej w celu przeprowadzenia badania wykorzystuje się jedno z lusterek trójlustra Goldmanna. Jest ono nakładane na rogówkę, a za pomocą lampy szczelinowej wykonuje się badanie kąta rogówkowo-tęczówkowego w lusterku przeznaczonym do gonioskopii. Wówczas oglądany jest sektor przeciwległy do położenia lusterka.

Przed badaniem należy dokładnie zmyć makijaż i zdjąć soczewki kontaktowe. Najpierw konieczne jest znieczulenie rogówki, ponieważ gonioskop zakładany jest bezpośrednio na jej powierzchnię. Pacjent powinien poinformować lekarza o wszelkich chorobach, dolegliwościach czy też alergiach na leki znieczulające. Po znieczuleniu oka poddawanego badaniu, pacjent opiera czoło o lampę szczelinową, a na gałkę oczną nakładana jest niewielka ilość żelu. Następnie do oka przykłada się gonioskop. Drugim, niebadanym okiem pacjent powinien patrzeć przed siebie lub podążać wzrokiem za przedmiotem wskazanym przez lekarza. Istotne jest aby podczas badania pacjent nie wykonywał gwałtownych ruchów i nie cofał głowy bez pozwolenia. Podczas badania, a także bezpośrednio po nim widzenie może być lekko zamglone. Jest to spowodowane przez żel nakładany przed badaniem. Po pewnym czasie uczucie to mija samoistnie.

Goniokopię przeprowadzić można także metodą nieinwazyjną – wykorzystującą tomografię OCT skojarzoną z lampą szczelinową.

Wskazania i zastosowanie

Gonioskopia stanowi części specjalistycznego badania okulistycznego przy jaskrze, w przypadku nadciśnienia ocznego lub przy podejrzeniu tych dolegliwości. Badanie stosuje się również w przypadku urazów gałki ocznej, w których możliwe było uszkodzenie struktur kąta przesączania. A także podczas zabiegów chirurgicznych lub laserowych dla uwidocznienia kąta. Badanie wykonywane jest również w celu kontroli postępów leczenia.

Przeciwwskazania

Badanie nie powinno być wykonywane w przypadku pacjentów, u których stwierdza się stan zapalny obejmujący spojówkę lub rogówkę. Wówczas zalecane jest najpierw całkowite wyleczenie stanu zapalnego. Następnie pacjent może zostać dopuszczony do badania.

Powikłania i objawy niepożądane

W znacznej większości przypadków gonioskopia nie powoduje żadnych powikłań. Czasami wystąpić może przejściowe, nieostre widzenie lub zaczerwienienie oka. Pacjent po badaniu może mieć także odczucie obecności pod powieką ciała obcego. Co związane jest z niewielkim ubytkiem nabłonka rogówki po mechanicznym kontakcie przyrządu z okiem.

W przypadku gdy po badaniu pojawi się bardzo silne zaczerwienienie oka, gdy zaczerwienienie to będzie się utrzymywać ponad dobę lub w przypadku ropnej wydzieliny z oka konieczne jest zgłoszenie się do lekarza.

Wyniki badania

Badanie trwa zazwyczaj od 10 do 15 minut. A jego wynik jest dostępny bezpośrednio po badaniu.

Gonioskopia
Ocena artykułu

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: