Angiografia fluoresceinowa


Angiografia fluoresceinowa określana również jako fluoroangiografia jest badaniem kontrastowym naczyń krwionośnych obejmujących  przede wszystkim dno oka. Badanie wykonywane jest po wcześniejszym wprowadzeniu do żyły zazwyczaj łokciowej barwnika – fluoresceiny. Zdjęcia dna oka wykonywane są przy pomocy specjalnego aparatu zaopatrzonego w odpowiednie filtry, co umożliwia obejrzenie fluoryzującego barwnika w naczyniach krwionośnych. Fluoroangiografia wykonywana jest na zlecenie okulisty.

Fluoroangiografia może być wykonywana nawet wielokrotnie, przeprowadzana może być u osób w każdym wieku, również u kobiet ciężarnych.

Przed wykonaniem badania konieczne jest maksymalne rozszerzenie źrenic za pomocą krótko działających kropli. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia nudności oraz wymiotów przed fluoroangiografią nie należy spożywać obfitych posiłków.

Fluoresceina pod ultrafiolotemBezpośrednio przed badaniem pacjent proszony jest o ustawienie się przed aparatem służącym do wykonania zdjęcia, a także o oparcie brody i czoła na odpowiednich podpórkach. Podczas badania głowa pacjenta powinna być przez cały czas unieruchomiona, a wzrok powinien być skierowany w kierunku wskazanym przez lekarza. Następnie szybko do żyły łokciowej wprowadza się pacjentowi fluoresceinę. Od chwili podania pacjentowi kontrastu lekarz wykonuje szereg zdjęć. Na początku wykonuje się mniej więcej 2-3 zdjęcia w ciągu sekundy, następnie co kilka sekund, natomiast po upływie 5 minut już tylko jedno zdjęcie na pół godziny. Całe badanie trwa mniej więcej 1,5-2 godziny, a w tracie jego trwania nie wolno zmieniać pozycji głowy, ponieważ nawet najmniejszy ruch powoduje nieostrość zdjęcia.

Na badanie warto zabrać ze sobą okulary przeciwsłoneczne, ponieważ zastosowanie leków rozszerzających źrenicę powoduje nieostre widzenie oraz nadwrażliwość na światło ustępujące po kilku godzinach.

Dzięki badaniu możliwe jest uwidocznienie krążenia w naczyniach siatkówki oraz pośrednio również błony naczyniowej, a także ocenienie stanu nabłonka barwnikowego siatkówki i naczyń krwionośnych siatkówki, których nie widać w trakcie wziernikowania dna oka. U zdrowej osoby naczynia siatkówki nie przepuszczają krążących we krwi substancji, czyli również fluoresceiny.  Zauważenie jakiegokolwiek przecieku ukazującego się jako nadmierne świecenie, czyli hiperfluorescencja świadczy o stanie chorobowym. Brak świecenia na wykonanych zdjęciach, czyli hipofluorescencja jest również nieprawidłowa. Świadczy to wówczas o zablokowaniu przepływu krwi na pewnym obszarze lub też o tym, że między naczyniami krwionośnymi siatkówki i naczyniówki, a ciałem szklistym obecne są substancje nieprawidłowe lub też barwniki.

Wskazania i zastosowanie

Angiografia fluoresceinowa jest badaniem oczu służącym do oceny zmian znajdujących się w naczyniach siatkówki i naczyniówki. Badanie to pomaga w diagnozie niektórych uszkodzeń plamki żółtej, a także jest przydatne w różnicowaniu silnie unaczynionych zmian nowotworowych.

Dzięki angiografii fluoresceinowej możliwe jest wykrycie obszarów niedokrwienia siatkówki oraz naczyniówki, a także odróżnienie świeżych zmian zapalnych od starych zbliznowaceń lub też ognisk zwyrodnienia dna oka.

Badanie jest szczególnie wskazane w przypadku różnego rodzaju chorób dna oka, w celu dokładnej oceny naczyń siatkówki oraz ich patologii.

Poza tym fluoroangiografia zalecana jest w przypadku:

  • dziedzicznych zmian dystroficznych dna oka,
  • nabytych i wrodzonych chorób nerwu wzrokowego,
  • zmian nowotworowych naczyniówki, siatkówki oraz nerwu wzrokowego,
  • zmian siatkówki oraz naczyniówki o podłożu zapalnym.

Przeciwwskazania

Badanie nie powinno być wykonywane u osób nadwrażliwych na jakikolwiek składnik podawanego kontrastu. Dlatego przed badaniem pacjent musi odpowiedzieć na szereg pytań związanych z chorobami płuc, układu krążenia, alergiami oraz stosowanymi lekami. Przeciwwskazaniami do wykonania badania są także astma oskrzelowa oraz zaburzenia krzepnięcia krwi.

Ze względu na brak współpracy ze strony małych dzieci, fluoroangiografia jest bardzo rzadko wykonywana w tej grupie wiekowej.

Powikłania i objawy niepożądane

Angiografia fluoresceinowa może się wiązać z szeregiem powikłań. Przede wszystkim spojówka oka i śluzówka przybierają żółtą barwę przez gromadzący się barwnik. Fluoresceina wydalana jest razem z moczem, z tego względu przez dobę po badaniu mocz może mieć intensywnie żółtą barwę. Jednak nie stanowi to niebezpieczeństwa dla pacjenta, dlatego nie należy się tym martwić.

Fluoresceina może także powodować nudności oraz wymioty, szczególnie wtedy gdy jest podawana po zjedzeniu obfitego posiłku. Barwnik wprowadzany dożylnie najczęściej jest dobrze tolerowany przez pacjentów, jednak sporadycznie pojawić się mogą objawy uczuleniowe, głównie dreszcze, wysypka i duszności, a także poważniejsze dolegliwości takie jak obrzęk krtani, objawy astmatyczne, czasami również omdlenie oraz reakcje anafilaktyczne. Objawy te mijają chwilę po podaniu odpowiednich leków.

Może się również zdarzyć, że podczas podawania fluoresceiny przedostanie się ona poza żyłę. Wówczas pojawić się może ból w okolicach wstrzyknięcia.

W przypadku pacjentów chorych na niezdiagnozowaną jaskrę zamkniętego kąta przy jednoczesnym prawidłowym ciśnieniu ocznym wystąpić mogą niepożądane objawy po podaniu środków rozszerzających źrenicę. W następstwie tego pojawić się może jatrogenny atak jaskry objawiający się silnymi bólami oka, a czasami również głowy, a także pogorszeniem widzenia.

Jeżeli do około 36 godzin po podaniu fluoresceiny planowane jest badanie radiologiczne należy pamiętać, że jego wyniki mogą być niewłaściwie interpretowane, ponieważ występuje w tym czasie sine zobrazowanie w promieniach X układów narządów, które odpowiedzialne są za usuwanie barwnika z organizmu.  Nawet w ciągu 3-4 dni po podaniu kontrastu nieprawidłowe mogą być wyniki niektórych badań krwi oraz moczu.

Wyniki badania

Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, czasami dołącza się do niego także zdjęcia.

Wyniki badania ułatwiają w znacznym stopniu diagnostykę oraz leczenie wielu schorzeń okulistycznych, między innymi retinopatii cukrzycowej, zwyrodnienia plamki żółtej,  czy też zaburzeń naczyniowych, takich jak zakrzepy, guzy, zatory, zaburzenia rozwojowe oraz wiele innych. Bardzo często także dzięki uzyskaniu wyników angiografii fluoresceinowej możliwe jest skuteczne i dokładne wykonanie laseroterapii siatkówki wykorzystywanej przy zakrzepach naczyń siatkówki lub też w retinopatii cukrzycowej.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: