Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa


Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa to technika obrazowania rejestrująca promieniowanie powstające w wyniku anihilacji pozytonów. Źródłem pozytonów w tej metodzie jest podawana pacjentowi substancja promieniotwórcza, która ulega rozpadowi. Zawiera ona izotopy promieniotwórcze o krótkim czasie połowicznego rozpadu, przez co znaczna część promieniowania powstaje jeszcze w trakcie badania, jednocześnie czynnik ten pomaga ograniczyć uszkodzenia tkanek przez promieniowanie.

Metoda pozytonowej emisyjnej tomografii komputerowej wykorzystuje fakt, że przy określonych zmianach chorobowych w organizmie pojawiają się także zmiany w metabolizmie niektórych związków. Najczęściej wykorzystywanym w badaniu radioznacznikiem jest radioizotop glukozy – fluorodeokyglukoza, czyli FDG. Po dożylnym podaniu skupia się ona w tkankach, które jej najbardziej potrzebują, czyli w tych aktywnych metabolicznie, a więc prawdopodobnie w ognikach chorobowych. Do tkanek takich zaliczają się tkanki nowotworowe, które potrzebują glukozy do swojego rozwoju i przez to gromadzą izotop.

Pozytonowa tomografia emisyjna - urządzeniePozytonowa emisyjna tomografia komputerowa pozwala nie tylko na obrazowanie strukturalne organów oraz tkanek, ale także umożliwia ocenę ich funkcjonowania. Dzięki temu zdecydowanie wcześniej można wykryć niektóre zmiany występujące w narządach. Nie pozwala na to natomiast tomografia komputerowa czy też rezonans magnetyczny. Niestety metoda ta może dawać także błędne wyniki, ponieważ fizjologiczny wzrost wychwytu znakowanej glukozy występuje między innymi w grasicy oraz w migdałkach u dzieci, w przewodzie pokarmowym, w mięśniu sercowym oraz mózgu, w układzie moczowym i w czasie zwiększonego napięcia mięśni np. przepony, gardła lub też krtani.

Należy także pamiętać, że negatywny wynik badania, czyli taki który nie stwierdza w obrębie całego organizmu miejsc pochłaniających izotop nie oznacza, że nowotworu faktycznie nie ma. Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa nie daje całkowitej pewności.

Przed przystąpieniem do badania pacjent powinien się odpowiednio przygotować. Przede wszystkim:

  • na 24 godziny przed badaniem nie wolno wykonywać żadnych ćwiczeń fizycznych,
  • nie należy pić alkoholu oraz napojów zawierających kofeinę nawet w niewielkiej ilości, takich jak kawa, coca-cola czy też herbata,
  • 6 godzin przed badaniem nie wolno przyjmować żadnych pokarmów oraz napojów z wyjątkiem wody,
  • przed badaniem należy wypić około 0,5 litra czystej wody niegazowanej.

Zaraz po wejściu do gabinetu na badanie pacjent dostaje radioznacznik w postaci zastrzyku. Następnie powinien położyć się na stole i przez mniej więcej godzinę przebywać w pozycji leżącej nie ruszając się. Po upływie tego czasu pacjent wjeżdża na stole do wnętrza urządzenia, gdzie przebiega właściwe badanie. W przypadku osób niemogących leżeć przez godzinę bez ruchu (np. u małych dzieci) stosuje się środki uspokajające. Samo badanie trwa mniej więcej od 20 do 30 minut, podczas których lekarz ogląda narządy chorego na monitorze.

Wskazania i zastosowanie

Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa wykorzystywana jest przede wszystkim w:

  • badaniach mózgu i serca – między innymi w diagnostyce uszkodzeń mięśnia sercowego w przypadku niemożności wykorzystania innych metod czy też jako badania przed planowanym zabiegiem waskularyzacji w przypadku choroby wieńcowej,
  • badaniach stanów zapalnych o niejasnej etiologii,
  • diagnostyce nowotworów – ich zaawansowania, złośliwości, lokalizacji przerzutów, a także w celu oceny wznowy choroby po jej skutecznym leczeniu,
  • diagnostyce choroby Huntingtona.

Wykorzystanie tej techniki badania pozwoliło na znaczne pogłębienie wiedzy o etiologii i przebiegu choroby Alzheimera, Parkinsona, a także różnych postaci padaczki i schizofrenii. Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa znacznie ułatwia, a także zwiększa prawdopodobieństwo rozpoznania nowotworów – do rozpoznania nowotworu dochodzi w około 90% przypadków. Wynik taki nie jest możliwy do osiągnięcia przez żadną inną technikę obrazowania. Ponadto metoda ta pozwala kontrolować efekty terapeutyczne przy leczeniu chorób nowotworowych, na przykład przy wykorzystaniu chemioterapii.

Przeciwwskazania

Pozytonowej emisyjnej tomografii komputerowej nie należy wykonywać u kobiet w ciąży oraz u matek karmiących. Przed badaniem z lekarzem powinny skonsultować się także osoby chore na cukrzycę.

Powikłania i objawy niepożądane

Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa jest techniką nieinwazyjną, jednak naraża pacjenta na działanie pewnej dawki promieniowana jonizującego. Jednak dawka ta nie przekracza akceptowalnego dla tego typu technik poziomu, przez ponad 50 lat jej stosowania nie wykazano żadnych ubocznych efektów.

Wyniki badania

Wynika badania razem z opisem oraz płytą CD można odebrać mniej więcej tydzień po badaniu.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: