Tomografia rentgenowska


Tomografia rentgenowska jest grupą technik wykorzystujących ruch lampy rentgenowskiej. Dzięki temu ruchowi możliwe jest uzyskanie wyraźnych obrazów struktur wewnętrznych ciała.

Wyróżnić można kilka technik wywodzących się od tomografii rentgenowskiej. Należą do nich między innymi:

  • tomografia planarna – jedna z najstarszych oraz najprostszych technik tomograficznych,
  • pantomografia – określana również, jako ortopantomografia lub radiografia obrotowa, jest wykorzystywana przede wszystkim w dentystyce,
  • tomografia komputerowa  – najprostsza i najbardziej znana z technik tomograficznych, w proces uzyskiwania obrazu zaangażowany został tutaj komputer.

Tomografia - obrazowanie 3DW tomografii rentgenowskiej źródłem promieniowania jest obracająca się wokół pacjenta lampa rentgenowska, która emituje wiązkę w kształcie wachlarza o odpowiedniej grubości (zależnie od pożądanej grubości warstwy obrazowanej, najczęściej jest to zakres od 0,5 do 10 mm). Wybranie odpowiedniej warstwy realizowane jest poprzez przesuwanie ruchomego stołu z pacjentem względem lampy oraz układu detektorów.

Tomografia rentgenowska niesie za sobą wiele korzyści. Jest bezbolesna oraz nieinwazyjna. Dostarcza informacji, które mogą być przetwarzane cyfrowo na trójwymiarowy obraz. Badania takie są stosunkowo szybkie i proste, mogą więc ratować życia poprzez wykrywanie obrażeń wewnętrznych.

Przed badaniem nie trzeba się rozbierać, jednak konieczne jest zdjęcie wszelkich metalowych ozdób takich jak kolczyki, naszyjniki czy zegarki. Do niektórych badań wykonywanych za pomocą tomografii rentgenowskiej należy przystąpić na czczo.

Wskazania i zastosowanie

Istnieje wiele wskazań do tomografii rentgenowskiej. Są to przede wszystkim:

  • urazy głowy oraz kanału kręgowego,
  • uraz rdzenia kręgowego,
  • podejrzenie krwawienia doczaszkowego,
  • podejrzenie ropnia mózgu,
  • choroby kości czaszki, zatok, jam nosa, gardła oraz krtani,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • zwyrodnieniowe zmiany kręgosłupa oraz przepuklina jąder miażdżystych,
  • wrodzone wady ośrodkowego układu nerwowego,
  • naczyniopochodne zmiany w mózgowiu,
  • choroby przysadki mózgowej oraz oczodołów,
  • zmiany w opłucnej oraz w ścianie klatki piersiowej,
  • choroby płuc, serca, osierdzia oraz dużych naczyń,
  • nowotwory płuc oraz drzewa oskrzelowego,
  • nowotwory narządów rodnych kobiet oraz gruczołu krokowego w przypadku mężczyzn,
  • guzy pęcherza moczowego,
  • zapalenia nerek i patologie nadnerczy,
  • zapalenia i urazy śledzony, trzustki oraz wątroby,
  • wodonercze,
  • zapalenia oraz guzy żołądka, jelit i przełyku.

Ponadto wykonanie pantomogramu (jednej z technik tomografii rentgenowskiej) wykorzystywane jest w celu dokładnego przedstawienia stanu wszystkich zębów, zawiązków zębów, a także wszelkich struktur, które je otaczają, czyli kości szczęki, żuchwy, stawów skroniowo-żuchwowych oraz częściowo również zatok szczękowych. Badanie pomocne jest w ocenie wad rozwojowych, przy urazach oraz nowotworach.

Przeciwwskazania

Podstawowym przeciwwskazaniem do wykonania badań z zakresu tomografii rentgenowskiej jest ciąża. Nie zaleca się także wykonywania badań u kobiet w drugiej połowie cyklu miesięcznego, jeżeli zaistniała możliwość zapłodnienia.

Badania z wykorzystaniem promieniowania rentgenowskiego nie powinny być często i wielokrotnie powtarzane ze względu na jego szkodliwe działanie.

Poza tym u niektórych osób nie powinno się stosować jodowych środków cieniujących. Zakazane jest to w przypadku:

  • chorych z wolami toksycznymi tarczycy,
  • ostrych krwotoków śródmózgowych.

Jodowych środków cieniujących nie zaleca się także w przypadku:

  • dzieci poniżej 2 roku życia,
  • osób starszych powyżej 60 roku życia,
  • astmy oraz rozedmy płuc,
  • nadwrażliwości na jonowe środki cieniujące,
  • ostrej oraz przewlekłej niewydolności krążenia,
  • niewydolności wątroby oraz nerek,
  • nadciśnienia,
  • jaskry,
  • cukrzycy insulinozależnej.

Jeżeli u pacjenta występuje przynajmniej jedno z powyższych przeciwwskazań, zalecane jest wykorzystanie niejonowych środków cieniujących.

Powikłania i objawy niepożądane

Do wykonywana zdjęć przekrojowych tomografia rentgenowska wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Jest to promieniowanie jonizujące, które w przypadku nadmiernej ekspozycji wiąże się z potencjalnym zagrożeniem dla zdrowia oraz życia człowieka. W bardzo niewielkim, ale zauważalnym stopniu rośnie ryzyko zachorowania na raka.

Niektórzy pacjenci uczuleni mogą być na środki cieniujące, które zazwyczaj zawierają w swoim składzie jod. Środki cieniujące mogą być także odpowiedzialne za uszkodzenia nerek.

Wyniki badania

Wynikiem badania jest obraz, który uzyskuje się jeszcze w chwili badania lub też niedługo po badaniu. W zależności od techniki wykonywania badania, obraz może być różnie określany, na przykład jako tomogram lub też pantomogram.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: