Wielorzędowa tomografia komputerowa


Wielorzędowa tomografia komputerowa jest techniką opartą na technologii tomografii komputerowej, jednak w przeciwieństwie do niej wykorzystuje zwiększoną liczbę elementów odpowiedzialnych za odbieranie obrazu oraz dwie lampy rentgenowskie. Dzięki temu możliwe jest skrócenie czasu badania, a także zmniejszenie dawki promieniowania przy jednoczesnym uzyskaniu większej ilości danych i dokładniejszego obrazu badanych narządów.

W dawniejszej metodyce badania tomograficznego naświetlane było całe ciało, następnie następowało przesunięcie ciała badanej osoby i cała procedura była powtarzana. W bardziej nowoczesnych aparatach stosowanych do wielorzędowej tomografii komputerowej dane są zapisywane cyfrowo w sposób ciągły, umożliwia to odpowiednia budowa aparatu zapewniająca uzyskanie spiralnego skanu objętościowego. W dalszej kolejności uzyskane dane poddać można wtórnym rekonstrukcjom przy wykorzystaniu odpowiednich technik graficznych, między innymi:

  • MP – jest to projekcja największych natężeń, technika ta wykorzystywana jest przy obrazowaniu naczyń krwionośnych,
  • MPR – to rekonstrukcja w dolnej płaszczyźnie; technika ta umożliwia ocenę przekrojów naczyń, mięśnia sercowego, a także zastawek serca,
  • VR – jest to rekonstrukcja objętościowa; dzięki tej technice możliwe jest uzyskiwanie obrazów trójwymiarowych, co pozwala na odwzorowanie stosunków anatomicznych, między innymi odwzorowanie przebiegu naczyń,
  • SSD – to rekonstrukcje powierzchniowe; obraz tworzą powierzchniowe piksele o największym stopniu pochłaniania,
  • wirtualna endoskopia – technika pozwala odwzorować narządy od wewnątrz, wyróżnić tutaj można: wirtualną kolonoskopię, wirtualną bronchoskopię czy też wirtualną angioskopię (np. koronarografia TK).

MPR - obrazowaniePrzed wykonaniem badania pacjent powinien się odpowiednio przygotować. Przede wszystkim należy:

  • zgłosić się na czczo na badanie,
  • przynieść pełną dokumentację wykonywanych dotychczas badań,
  • przyjmować leki zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego,
  • nie pić kawy, mocnej herbaty oraz nie palić tytoniu w dniu badania,
  • poinformować lekarza o możliwych reakcjach uczuleniowych oraz o przeciwwskazaniach do wykonania badania radiologicznego, takich jak ciąża czy też uczulenie na jodowe środki kontrastowe.

Ponadto pacjent powinien umieć wstrzymać oddech na czas 20-35 sekund, dlatego na kilka dni przed planowanym badaniem zaleca się wykonywanie odpowiednich ćwiczeń.

Ze względu na znaczny koszt badania, który często przewyższa ewentualne straty wynikające ze znacznej ekspozycji na promieniowanie rentgenowskie technika ta wykorzystywana jest jedynie w specyficznych przypadkach, takich jak diagnostyka układu sercowo-naczyniowego, a szczególnie tętnic wieńcowych. W innych przypadkach częściej wykorzystywana jest spiralna tomografia komputerowa, a także zwykłe zdjęcie RTG mogące dostarczyć lekarzowi wszelkich niezbędnych informacji.

Wskazania i zastosowanie

Głównymi wskazaniami do wykonania wielorzędowej tomografii komputerowej są:

  • diagnostyka naczyń wieńcowych,
  • ocena naczyń tętniczych, które mają być wykorzystane jako pomosty do naczyń wieńcowych,
  • ocena parametrów hemodynamicznych serca, takich jak objętość komór, frakcji wyrzutowej czy też kurczliwość mięśnia sercowego,
  • ocena aorty oraz naczyń, które od niej odchodzą,
  • obrazowanie lewego przedsionka oraz analiza ujść żył płucnych w przypadku pacjentów z migotaniem przedsionków przed wykonaniem zabiegu ablacji,
  • ocena osierdzia,
  • diagnostyka zatorowości płucnej,
  • morfologiczna ocena zastawek,
  • diagnostyka nieprawidłowości struktur wewnątrz oraz okołosercowych, np. guzy serca oraz skrzepliny,
  • ocena perfuzji mięśnia sercowego.

Przeciwwskazania

Wśród przeciwwskazań do wielorzędowej tomografii komputerowej wymienia się:

  • znaczną tachykardię,
  • nasilone zaburzenia rytmu serca,
  • zaawansowaną niewydolność oddechową,
  • niemożność współpracy z pacjentem – pacjent nie jest w stanie przyjąć pozycji leżącej, nie wykonuje poleceń, nie wstrzymuje oddechu podczas badania,
  • uczulenie na jodowe środki kontrastujące,
  • ciąża lub też podejrzenie ciąży.

Powikłania i objawy niepożądane

Wielorzędowa tomografia komputerowa jest techniką wykorzystującą promieniowanie rentgenowskie mogące stanowić potencjalne zagrożenia dla zdrowia człowieka. Działanie promieniowania rentgenowskiego wiązane jest z niewielkim lecz zauważalnym wzrostem ryzyka nowotworu.

Objawy niepożądane związane z wielorzędową tomografią komputerową wynikać mogą także z podanego kontrastu. Najczęściej jako substancje kontrastujące podawane są jodowe środki cieniujące, które wywoływać mogą:

  • lekkie działania niepożądane:
    • nudności i wymioty,
    • pokrzywkę oraz swędzenie skóry,
    • chrypkę,
    • kaszel,
    • kichanie,
    • uczucie ciepła i obfite pocenie się,
  • działania niepożądane o umiarkowanym nasileniu:
    • omdlenia,
    • ciężkie wymioty,
    • rozległą pokrzywkę,
    • obrzęk krtani,
    • obrzęk twarzy,
    • skurcz oskrzeli,
  • poważne działania niepożądane:
    • drgawki,
    • wstrząs,
    • obrzęk płuc,
    • zatrzymanie oddechu,
    • zatrzymanie krążenia.

Większość powikłań wynikających z reakcji na środek kontrastujący pojawia się od razu lub też w ciągu 20 minut od podania substancji kontrastującej. W rzadkich przypadkach zdarzają się późne działania niepożądane mogące pojawić się w ciągu 24-48 godzin po podaniu kontrastu.

Wśród opóźnionych działań niepożądanych wynikających z podania środków kontrastujących wymienić można:

  • reakcje skórne:
    • świąd,
    • wysypkę,
    • obrzęki,
  • reakcje ogólnoustrojowe:
    • bóle oraz zawroty głowy,
    • nudności oraz biegunkę,
    • dreszcze,
    • skurcze mięśni,
    • dolegliwości grypopodobne.

Pojawić się mogą także opóźnione bóle rąk i inne reakcje.

Wyniki badania

Wynikiem badania jest obraz nazywany tomogramem.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: