Bronchoskopia


Bronchoskopia to diagnostyczne badanie endoskopowe obejmujące drogi oddechowe, umożliwiające bezpośrednie obejrzenie wnętrza tchawicy oraz oskrzeli. Badanie wykonuje się przy pomocy bronchoskopu – specjalnego urządzenia wprowadzanego do dróg oddechowych przez usta lub częściej za pomocą bronchofiberoskopu, który charakteryzuje się większą dokładnością niż bronchoskop i może być wprowadzony zarówno przez usta jak i przez nos. Bronchoskopia przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym

Zabieg najczęściej wykonywany jest w celach diagnostycznych. Jednak czasami ma również zastosowanie terapeutyczne, np. odessanie zalegającej wydzieliny czy usunięcie ciała obcego. Podczas badania możliwe jest pobranie materiału do dalszej diagnostyki, między innymi wycinka do badania histopatologicznego, bakteriologicznego lub cytologicznego czy też popłuczyn oskrzelowo­pęcherzykowych. Zazwyczaj bronchoskopia wykonywana jest przy użyciu giętkiego bronchofiberoskopu, jednak w niektórych przypadkach konieczne bywa użycie bronchofiberoskopu sztywnego.

BronchoskopiaPrzed przystąpieniem do badania należy się do niego specjalnie przygotować. Jeżeli lekarz nie zaleci inaczej, to na około 4 godziny przed planowanym zabiegiem pacjent nie powinien spożywać pokarmów, a na około 2 godziny przed planowanym badaniem nie powinien przyjmować płynów. Przed wykonaniem bronchoskopii przeprowadza się dodatkowe testy, między innymi oznacza się układ krzepnięcia krwi, antygen Hbs czy też gazometrię krwi tętniczej. Ponadto pacjent powinien posiadać aktualne zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej i EKG. Zaleca się także wykonanie spirometrii. Jeżeli pacjent przewlekle przyjmuje doustne środki przeciwkrzepliwe, to na kilka dni przed planowanym badaniem zaleca się przejście na heparynę. Już na 24 godziny przed bronchoskopią pacjent powinien zaprzestać palenia tytoniu. Po wykonaniu badania konieczne jest wstrzymywanie się od przyjmowania pokarmów jeszcze przez dwie godziny. Ma to związek z upośledzonym odruchem połykania, w związku z czym istnieje spore ryzyko zachłyśnięcia. Jeżeli występuje niewielkie krwawienie to należy spokojnie leżeć w łóżku przez kilka godzin.

Bezpośrednio przed badaniem pacjentowi podaje się leki uspokajające oraz zmniejszające ryzyko skurczu krtani. Gardło oraz nos znieczula się za pomocą specjalnego sprayu. Czasami stosuje się znieczulenie ogóle. W trakcie badania pacjent powinien leżeć na wznak. W kolejnych etapach bronchoskopii ocenia się struny głosowe, tchawicę i oskrzela. Badanie podczas którego nie występują żadne powikłania najczęściej trwa do kilkunastu minut.

Podczas bronchoskopii można wykonać następujące czynności diagnostyczne:

  • biopsję ściany oskrzela – polega na pobraniu wycinków do badania histopatologicznego za pomocą specjalnych szczypczyków,
  • pobranie popłuczyn oskrzelowo­pęcherzykowych – wstrzyknięcie około 100­200ml roztworu soli fizjologicznej do światła oskrzela, a następnie odessanie,
  • wymaz szczoteczkowy – za pomocą szczoteczki pobiera się wymaz do dalszego badania,
  • popłuczyny celowane – test polega na pobraniu materiału z części obwodowych w celu wykonania badań cytologicznych i mikrobiologicznych,
  • przezoskrzelowa biopsja płuca,
  • pozaoskrzelowa aspiracyjna biopsja igłowa – badanie powiększonych węzłów chłonnych mające na celu ocenę raka niedrobnokomórkowego płuca,
  • ultrasonografia wewnątrzoskrzelowa – badanie mające na celu ocenę tchawicy, przestrzeni płynowych w pobliżu oskrzela oraz lokalizację i wielkość węzłów chłonnych przyprzełykowych i okołooskrzelowych.

Wskazania i zastosowanie

Istnieje wiele wskazań do przeprowadzenia bronchoskopii z zastosowaniem miękkiego bronchofiberoskopu, które można podzielić na wskazania diagnostyczne i terapeutyczne. Wśród tych pierwszych wyróżnia sie przede wszystkim:

  • krwioplucie,
  • duszności o niepoznanej etiologii,
  • przedłużający się kaszel o niepoznanej etiologii,
  • powracające zapalenia płuc oraz dolnych dróg oddechowych zlokalizowane w tym samym miejscu – badanie ma na celu wykluczenie procesu nowotworowego,
  • nadproduktywność wydzieliny śluzowo­ropnej lub też odkrztuszanie mas serowatych,
  • zespół żyły głównej górnej,
  • oparzenia dolnych dróg oddechowych,
  • podejrzenie uszkodzenia oskrzeli lub tchawicy na sutek przebytego urazu,
  • aspiracji treści żołądkowych lub substancji żrących,
  • zmiany obrazu radiologicznego płuc, takie jak: niedodma, rozsiane zmiany w płucach, cień okrągły, powiększenie śródpiersia oraz węzłów chłonnych wnęk płuc, objawy porażenia nerwu przeponowego, przewlekłe zapalenie opłucnej z obecnością płynu w jamie opłucnej.

Terapeutycznymi wskazaniami do przeprowadzenia bronchoskopii to przede wszystkim:

  • usunięcie ciała obcego,
  • odessanie zgromadzonej wydzieliny z drzewa oskrzelowego,
  • przezoskrzelowe podawanie leków,
  • udrożnienie zwężonego oskrzela,
  • wypłukiwanie materiału gromadzącego się w pęcherzykach płucnych w przypadku chorych na proteinozę,
  • trudna do przeprowadzenia intubacja.

Badania z wykorzystaniem sztywnego bronchofiberoskopu wykonuje się głównie podczas:

  • usunięcia ciała obcego znajdującego się w drogach oddechowych,
  • udrożnienia tchawicy oraz oskrzeli dużych,
  • zatamowania krwawienia.

Badanie może być wielokrotnie powtarzane. Bronchoskopię wykonuje się u osób w każdym wieku, także u kobiet w ciąży.

Przeciwwskazania

Istnieje wiele przeciwwskazań do wykonania badania. Przede wszystkim są to:

  • ciężka niewydolność oddechowa,
  • zawał mięśnia sercowego,
  • niewydolność serca,
  • poważne zaburzenia rytmu serca, głównie typu komorowego,
  • zmiany zwyrodnieniowe szyjnego odcinka kręgosłupa – bronchoskopia sztywna,
  • poważna niedokrwistość i zaburzenia krzepliwości krwi,
  • zaawansowany wiek pacjenta,
  • brak współpracy z osobą chorą.

Powikłania i objawy niepożądane

Bronchoskopia jest bezpiecznym zabiegiem, powikłania po badaniu występują stosunkowo rzadko. Śmiertelność związana z badaniem również jest niewielka i wynosi ok. 0,1%. Wśród powikłań związanych z przeprowadzeniem badania endoskopowego wymienia się przede wszystkim:

  • uporczywy kaszel podczas badania,
  • przejściowe podniesienie się temperatury ciała, które utrzymuje się do 3 dni po wykonaniu zabiegu,
  • urazy dróg oddechowych, w tym również uszkodzenia fałdów głosowych,
  • zaburzenia pracy serca,
  • skurcze oskrzeli,
  • krwawienia z dróg oddechowych,
  • odmę opłucnową,
  • hipoksemię.

Wyjątkowo zdarzyć się może skaleczenie krtani, tchawicy lub oskrzeli, wyłamanie zęba, reakcja alergiczna na znieczulenie lub dostanie się powietrza do jamy opłucnowej, czyli odma opłucnowa.

Wyniki badania

Jeżeli badanie polegało jedynie na wziernikowaniu oskrzeli oraz tchawicy, to wyniki bronchoskopii powinny być dostępne zaraz po badaniu. W przypadku gdy podczas badania pobierano również próbki, na wyniki bronchoskopii trzeba czekać nawet do dwóch tygodni.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: